Khi mới bước vào SEO, điều khiến nhiều bạn chùn chân thường không phải kiến thức. Đó là cảm giác choáng ngợp trước hàng trăm công cụ với đủ loại gói trả phí. Đội ngũ bên mình đã gặp không ít khách hàng mới bắt đầu, mua ngay gói đắt nhất rồi bỏ dở sau vài tuần vì không biết dùng vào đâu. Bài viết này sẽ điểm qua Top 5 SEO website cho người mới bắt đầu, kèm cách chọn để bạn không mất tiền oan.

Năm công cụ nên bắt đầu với người mới là gì?

Nếu phải chọn năm cái tên để khởi động, chúng tôi thường đề xuất Google Search Console, Google Keyword Planner, Ubersuggest, Yoast SEO (nếu website dùng WordPress) và Screaming Frog SEO Spider.

Mỗi công cụ phục vụ một việc riêng. Có cái giúp bạn xem Google nhìn website ra sao. Có cái giúp tìm từ khóa. Có cái để soi đối thủ, tối ưu từng bài viết hoặc quét lỗi kỹ thuật. Bạn không cần dùng hết cùng lúc.

Lý do chúng tôi chọn đúng năm cái tên này khá đơn giản. Phần lớn đều có bản miễn phí đủ để học. Giao diện không đòi bạn biết lập trình, và tài liệu hướng dẫn tương đối dễ tìm, kể cả bằng tiếng Việt. Tuy vậy, giá và tính năng thay đổi theo thời gian, nên trước khi trả tiền cho bất kỳ gói nào, bạn nên kiểm tra lại trên trang chính thức của nhà cung cấp.

Chọn công cụ SEO dựa trên tiêu chí nào?

Người mới rất dễ bị cuốn vào gói đắt tiền vì nghĩ gói càng cao thì kết quả càng nhanh. Thực tế thường không như vậy. Trước khi quyết định, hãy tự trả lời bốn câu hỏi sau.

  • Chi phí: có bản miễn phí đủ để học không? Nếu có, hãy dùng thử trước.
  • Độ khó: bạn không biết code thì có thao tác được không?
  • Dữ liệu: công cụ có cung cấp từ khóa, lượng tìm kiếm và phân tích đối thủ không?
  • Hỗ trợ: có tài liệu tiếng Việt hoặc hướng dẫn dễ hiểu không?

Theo kinh nghiệm của đội ngũ, người mới thường tiến bộ nhanh hơn khi chỉ dùng hai đến ba công cụ cho đến khi quen tay. Cài hết mọi thứ cùng lúc chỉ khiến bạn rối. Lúc đó bạn không biết dữ liệu nào đáng tin, cũng không biết việc nào nên làm trước. Một người từng chia sẻ với chúng tôi rằng anh ấy mở tới tám tab công cụ mỗi sáng và cuối ngày chẳng sửa được bài nào. Sau khi chỉ giữ lại hai công cụ, công việc của anh ấy rõ ràng hơn hẳn.

Google Search Console: cửa sổ nhìn website trên Google

Có thể hình dung Search Console như bảng điều khiển do chính Google cung cấp. Công cụ cho bạn biết website đang xuất hiện ở đâu trên kết quả tìm kiếm, có bao nhiêu người nhấp vào, và những trang nào đang gặp vấn đề khi Google thu thập dữ liệu. Vì đây là nguồn thông tin trực tiếp từ Google, dữ liệu khá đáng tin.

Chúng tôi thường nói vui với khách rằng Search Console giống đồng hồ đo của một chiếc xe. Bạn không cần biết máy vận hành thế nào vẫn thấy kim đang chỉ ở đâu. Với người mới, chỉ cần đọc đúng vài chỉ số cơ bản là đủ để biết mình đang đi đúng hướng hay không.

Đối tượng phù hợp: hầu như mọi chủ website. Bạn nên cài công cụ này ngay từ đầu.

Điểm mạnh: hoàn toàn miễn phí, dữ liệu lấy từ nguồn tìm kiếm lớn nhất hiện nay.

Hạn chế: công cụ không gợi ý từ khóa mới, và dữ liệu thường trễ vài ngày so với thực tế.

Google Keyword Planner: tìm đúng từ khóa người ta đang gõ

Từ khóa đơn giản là những cụm từ người dùng gõ vào ô tìm kiếm. Keyword Planner giúp bạn biết cụm nào được tìm nhiều, cụm nào ít người quan tâm. Lấy ví dụ một người làm website bán đồ gốm. Họ có thể thấy cụm “bình gốm decor” được tìm nhiều hơn hẳn cụm “bình hoa sứ”. Từ đó họ chọn được hướng viết sát với nhu cầu thật của khách hơn.

Điều chúng tôi lưu ý nhất là đừng chạy theo con số tuyệt đối. Số liệu thường hiển thị theo khoảng, nên mục đích chính là so sánh tương đối giữa các cụm từ với nhau.

Đối tượng phù hợp: người mới cần ý tưởng từ khóa và ước lượng sơ bộ lượng tìm kiếm.

Điểm mạnh: miễn phí khi bạn có tài khoản Google Ads, số liệu đến từ chính Google.

Hạn chế: số liệu mang tính khoảng, nên bạn nên đối chiếu thêm với công cụ khác trước khi ra quyết định lớn.

Ubersuggest có dễ dùng với người mới không?

Ubersuggest là lựa chọn quen thuộc với người mới vì các màn hình được chia khá rõ ràng. Bạn có thể tra từ khóa, xem đối thủ đang xếp hạng ở những cụm nào, và lấy ý tưởng nội dung để viết tiếp.

Đối tượng phù hợp: người muốn phân tích từ khóa và đối thủ mà không phải học quá nhiều thao tác.

Điểm mạnh: có gói miễn phí và thao tác khá trực quan.

Hạn chế: bản miễn phí giới hạn số lượt tra cứu mỗi ngày. Dữ liệu cũng nên được đối chiếu với nguồn khác trước khi bạn đưa ra quyết định quan trọng.

Yoast SEO cho WordPress giúp tối ưu ngay lúc viết

Nếu website chạy WordPress, Yoast SEO là plugin gắn thẳng vào trình soạn thảo. Mỗi khi viết xong một bài, nó chấm điểm và gợi ý những chỗ còn thiếu như tiêu đề, mô tả hay độ dài câu. Với người chưa có thói quen làm SEO, nó giống một người kèm cặp ngồi cạnh bạn suốt quá trình viết.

Có một điều cần nói rõ: plugin này chỉ kiểm tra yếu tố kỹ thuật và cấu trúc. Nó không thể thay bạn quyết định nên viết về điều gì, hay người đọc thật sự cần gì. Phần đó vẫn phải đến từ việc bạn hiểu khách hàng của mình.

Đối tượng phù hợp: những ai tự quản trị website WordPress.

Điểm mạnh: hướng dẫn tối ưu ngay trong lúc viết, giúp hình thành thói quen đúng từ đầu.

Hạn chế: chỉ dùng được với WordPress. Các gợi ý mang tính kỹ thuật tổng quát, không thay được chiến lược nội dung riêng.

Screaming Frog giúp quét lỗi kỹ thuật thế nào?

Screaming Frog hoạt động giống một con bot đi qua từng trang của website để tìm lỗi. Nó phát hiện liên kết bị hỏng, thẻ tiêu đề trùng lặp và những trang thiếu mô tả. Có những vấn đề mắt thường khó nhận ra khi lướt web, nhưng công cụ này bắt được khá nhanh.

Đội ngũ bên mình từng gặp một website nhỏ có hơn chục trang với cùng một tiêu đề. Chủ site hoàn toàn không biết, vì nhìn bằng mắt thì các trang vẫn trông bình thường. Chỉ sau một lượt quét, họ thấy rõ vấn đề và sửa xong trong một buổi chiều. Với những website có vài chục trang, việc quét định kỳ như vậy gần như không tốn bao nhiêu thời gian.

Đối tượng phù hợp: người muốn kiểm tra lỗi kỹ thuật cho website quy mô nhỏ.

Điểm mạnh: bản miễn phí quét được một số lượng URL nhất định, thường đủ cho website nhỏ.

Hạn chế: giao diện khá kỹ thuật nên cần thời gian làm quen. Hãy bắt đầu từ những báo cáo đơn giản nhất.

Lộ trình học SEO với năm công cụ này

Đừng cố học hết trong một buổi. Đội ngũ thường gợi ý một lộ trình đơn giản. Tuần đầu, cài Search Console và kiểm tra trạng thái lập chỉ mục của các trang chính. Tuần thứ hai, dùng Keyword Planner để chọn khoảng mười từ khóa sát với nội dung website. Những tuần sau, bạn tối ưu bài viết theo các từ khóa đã chọn và quét lỗi kỹ thuật định kỳ.

Làm đều đặn luôn quan trọng hơn làm dồn dập. SEO là công việc cần kiên nhẫn, không phải cuộc đua một lần rồi xong. Chỉ cần làm đều mỗi tuần, sau vài tháng bạn đã có bức tranh rõ ràng hơn nhiều so với người nhảy từ công cụ này sang công cụ khác. Nếu muốn tham khảo thêm về cách xây dựng nền tảng website trước khi tối ưu, bạn có thể đọc bài về thiết kế website trọn gói cho doanh nghiệp, vì website có cấu trúc gọn gàng sẽ giúp việc SEO dễ hơn rất nhiều.

Những sai lầm người mới hay mắc phải

Sai lầm đầu tiên là mua gói trả phí quá sớm khi chưa rõ mình cần gì. Hãy dùng bản miễn phí cho đến khi nhận ra mình đang thiếu đúng loại dữ liệu nào. Khi đó, khoản chi của bạn mới thật sự có giá trị.

Sai lầm thứ hai là tin tuyệt đối vào một con số từ khóa. Số liệu giữa các công cụ có thể lệch khá xa, nên hãy đối chiếu ít nhất hai nguồn trước khi quyết định có viết bài hay không.

Sai lầm thứ ba là dùng quá nhiều công cụ cùng lúc. Bạn sẽ mất thời gian chuyển qua lại giữa các màn hình mà vẫn không biết nên bắt đầu từ đâu. Cũng nên nhớ rằng SEO kỹ thuật và tốc độ tải trang có liên quan mật thiết; nếu website chậm, dù có từ khóa tốt, người dùng vẫn dễ rời đi. Bạn có thể tham khảo thêm bài về tốc độ tải website ảnh hưởng thế nào đến SEO để hiểu rõ hơn.

Khi nào nên nhờ dịch vụ thay vì tự làm?

Tự học SEO là cách tốt để hiểu bản chất, nhưng không phải lúc nào cũng hiệu quả nhất. Một website lớn với nhiều lỗi kỹ thuật thường cần cả một nhóm để xử lý. Ngành cạnh tranh cao cũng đòi hỏi chiến lược nội dung và liên kết bài bản, khó làm một mình trong thời gian ngắn. Nếu bạn không có thời gian theo dõi đều đặn, một đội ngũ có lộ trình rõ ràng có thể tiết kiệm đáng kể công sức. Khi cần, bạn có thể tham khảo dịch vụ SEO website tại Top SEO Website để được hỗ trợ theo lộ trình phù hợp.

Câu hỏi thường gặp về SEO website cho người mới

SEO website cho người mới mất bao lâu để thấy kết quả?

Thông thường bạn cần vài tháng mới thấy thứ hạng cải thiện rõ rệt, tùy độ cạnh tranh của ngành và chất lượng nội dung. Đây không phải con số cam kết, chỉ là khoảng thời gian thường gặp khi bạn làm đều đặn.

Có cần biết lập trình để làm SEO không?

Không bắt buộc. Phần lớn công việc SEO cơ bản là nghiên cứu từ khóa, viết nội dung và theo dõi dữ liệu. Biết thêm chút HTML sẽ giúp bạn hiểu các lỗi kỹ thuật dễ hơn nhiều.

Công cụ miễn phí có đủ dùng ban đầu không?

Đủ để bắt đầu. Search Console và Keyword Planner đã đáp ứng phần lớn nhu cầu của người mới. Khi website lớn lên, bạn mới cần cân nhắc gói trả phí.

Nên học SEO trước hay làm website trước?

Nên làm website trước với cấu trúc gọn gàng, tốc độ tốt và nội dung rõ ràng, rồi học SEO để tối ưu dần. Hiểu nguyên lý từ đầu sẽ giúp bạn tránh nhiều lỗi phải sửa lại về sau.

Làm sao biết công cụ nào cho dữ liệu chính xác?

Hãy so sánh cùng một từ khóa trên hai hoặc ba công cụ. Nếu số liệu chênh lệch quá lớn, đừng vội tin. Dữ liệu từ Google, như Search Console, thường là nguồn tham chiếu đáng tin cậy nhất để bạn đối chiếu.